Што се „крие“ договорот со Грција?

Сложен договор, со многу „ако“  во него – ова е првиот впечаток што се одбива за договорот за името што го постигнаа премиерите Заев и Ципрас.

Верзијата на англиски јазик, која ќе биде единствената официјална, ја објавија грчките медиуми синоќа.

Договорот е распослан на 19 страници,  има 20 члена, поделени во преамбула и 3 поглавја.

Дефинирањето на името, употребата, именувањето на јазикот и државјанството, како и кодовите се дефинирани со членот 1 став 3, кој има 8 потточки.

Се е познато, па така тука само ќе повториме:

Она што не е сосема јасно од договорот е до каде ќе оди внатрешната употреба.

Премиерот Заев не беше прецизен во одговорот дали ќе треба да се сменат имињата на МАНУ, македонската опера и балет, македонската радиотелевизија.

Потточката Ф на членот 1, став 3 предвидува:

придавската одредница на државата, за нејзините официјални органи, и други јавни субјекти ќе ја следат линијата на официјалното име на втората страна или нејзиното скратено име, кои се „на Република Северна Македонија“ или „ на Северна Македонија“.

Ова остава простор да се толкува дека сите називи на институциите кои се основани или се во сопственост на државата да мора да го променат името.

Со  членот 1 се дефинира и дека уставните измени треба да се направат до крајот на оваа година, а државата ќе има најмногу 5 години да ги промени сите официјални документи во јавната администрација кои се користат за меѓународна употреба,  како и тие што се за внатрешна, а може да се користат и надвор, како што се дипломите. 

Останатите, што се само за внатрешна употреба, ќе се менуваат постепено, до влезот во ЕУ.

Ставот 12 од членот 1, дефинира дека уставната измена ќе се направи со еден амандман, со кој истовремено ќе се смени името низ целиот текст на уставот.

Овој член открива и дека освен промена на членот 49 од уставот, кој се однесува на малцинствата, државата ќе треба да ги смени и преамбулата и членот 3 од уставот, кој се однесува на менувањето на границите. Како точно ќе треба да гласат, во договорот не пишува.

Најинтересни за јавноста се членовите 7 и 8 од договорот.

со членот 7 се објаснува дека двете страни различно ги сфаќаат термините „Македонија“ и „македонски“, во историски контекст и културно наследство.

Така, кога тие се користат за Грција. Овие термини не ја опишуваат само регионот и жителите на северниот дел од Грција, туку и нивните особини, како хеленската цивилизација, историја, култура и наследство на тој регион од антиката до денес.

Кога пак се користат за Македонија, овие термини ја опишуваат

територијата, јазикот народот и неговите особини, како историјата, културата и наследството, различно од тоа што го поима Грција за овие термини. 

-Втората страна забележува дека нејзиниот официјален јазик македонскиот јазик, е од групата на јужнословенски јазици.

Страните забележуваат дека официјалниот јазик и останатите особини на втората страна не се поврзани со античката хеленска цивилизација, историја, култура и наследство на северниот регион на првата страна – стои во ставот 4 од членот 7.

Членот 8 пак, дефинира дека во рок од 6 месеци откако договорот ќе стапи на сила, Македонија ќе треба да направи ревизија на спомениците, јавните градби и инфраструктурата и доколку тие на било кој начин се поврзуваат со античката историја на Грција, ќе преземе мерки и ќе ги коригира за да се обезбеди почитување на наследството.

Ставот 3 од овој член 8, предвидува во никаква форма да не се користи поранешното знаме со 16 кракото сонце, а во рок од 6 месеци да биде отстрането од сите јавни места и јавна употреба на територијата.

Ова не се однесува на археолошките артефакти.

Со ставот 4 пак, двете страни се обврзуваат да ја почитуваат стандардизацијата на обединетите нации за географските имиња и топонимите на територијата на другата земја, со давање на предност на употребата на ендонимите наместо егзонимите. ова значи дека во земјава ќе треба да ги прифати и употребува новите грчки имиња на селата и градовите во северна Грција.

Останатите членови од договорот предвидуваат соработка и зближување на различни нивоа, од дипломатско до безбедносно, економско, културно, научно, спортско и тн.

Викендов во Скопје 34 сообраќајки, 34 лица лесно повредени

Триесет и четири лица се здобиле со лесни телесни повреди во 16 од вкупно 34 сообраќајни незгоди што се случиле изминатиот викенд на подрачјето на Град Скопје.

 Во 18 сообраќајни незгоди е причинета материјална штета.

Според податоците на Министерството за внатрешни работи полицијата од сообраќај исклучила 114 возачи кои се движеле со поголема брзина од дозволената, 12 возачи кои управувале возило под дејство на алкохол, 35 пред да се стекнат со право на управување моторно возило и 10 почетници.

Од сообраќај биле исклучени и 20 нерегистрирани возила, 115 за не прописно паркирање, а со специјалното возило „пајак" биле подигнати 75 возила.

Полицијата санкционирала и 11 возачи кои поминале крстосница на црвено светло, четири возачи кои не даваат првенство на минување на пешаците на обележан пешачки премин, еден за не правилно престорјување, четворица за не правилно престигнување, четворица возачи кои не даваат првенство на минување на возила во зона на крстосница, девет за не поседување пропишана зимска опрема во возилата, 10 за не носење сигурносен појас од страна на возачите за време на управување на моторни возила и четворица за користење на мобилен телефон од страна на возачите за време на управување на моторни возила.

Магла на дел од патиштата

Сообраќајот на државните патишта се одвива по претежно влажни коловози. Поради појава на магла намалена е видливоста од 50 до 100 метри во Кичево, Битола, Павлешници, Смојмирово и  Делчево, информира Диспечерскиот центар на ЈП „Македонија пат".

На одредени патни правци кои поминуваат низ клисури и усеци можна е појава на поситни одрони.

ЈП „Македонија пат" апелира на внимателно возење и прилагодување на брзината  кон условите на патот./МИА

„Зелената нафта" „ќе пристигне" до пролетната сеидба

За да користат „зелена нафта", земјоделците ќе имаат наменски, типизирани трансакциски сметки и посебни дебитни картички од банки.

„Зелената нафта" за земјоделците ќе биде достапна најверојатно за пролетната седиба. Мерката ќе опфати 55.000 производители, а предвидува со државни пари да се покријат 30 проценти од трошоците за набавка на гориво за земјоделската механизација. Средствата се обезбедени и програмирани во буџетот на Платежната агенција.

За да користат „зелена нафта", земјоделците ќе имаат наменски, типизирани трансакциски сметки и посебни дебитни картички од банки.

Како што велат од Министерството за земјоделство, шумарство и водостопанство (МЗШВ), постапката за воведување „зелена нафта" е во завршна фаза. Изработена е методологија за секоја култура одделно. Точно се знае колкави се трошоците за гориво по хектар.

– Јавниот оглас за јавна набавка на картичките ќе биде распишан во првата половина на јануари 2019 година. Всушност, од овој месец почнува печатењето на картичките. По изборот на банка имплементатор, во соработка со подрачните единици на МЗШВ и банката, ќе се соберат барањата за аплицирање за „зелена нафта" и барањата за отворање наменска дебитна картичка по формулар пропишан од банката. Отворањето на наменските земјоделски сметки за картички што ќе се користат за „зелена нафта", зависно од логистичкиот капацитет на банката имплементатор, ќе биде не повеќе од еден месец, велат од МЗШВ.

Печатењето на картичките, вклучувајќи го и нивното доделување, би требало да се заокружи најдоцна до април 2019 година. Целта е земјоделците да имаат поевтина нафта за механизација за пролетната сеидба.

– Кофинансирањето за почеток е 30 отсто од трошоците, но со оглед на тоа дека се работи за нова мерка што прв пат се воведува, не е исклучено овој процент да се зголеми до 50. Користењето на картичките е предвидено да биде за повеќе години. Земјоделците би можеле да ги користат во сезоните кога вистински таа нафта се употребува за конкретното земјоделско производство за кое е наменета, објаснуваат од Министерството.

Плаќањето ќе се врши авансно, за што е задолжена Платежната агенција.

-Од моментот на префрлање до моментот на исплата, банката е должна да исплати позитивна камата назад во Буџетот на РМ. По добивање на средствата, банката  ги проследува на наменските дебитни картички во моментот кога ќе добие писмен допис од надлежната институција, во овој случај МЗШВ. Изборот на оваа опција за имплементација на мерката нема да значи избор на повластен снабдувач на гориво, информираат од МЗШВ.

За да се воведе „зелена нафта", требаше да се интервенира во Законот за земјоделство и рурален развој поради што во мај лани беа донесени измени. Мерката беше предложена, а потоа и најавена на почетокот од 2018 година како поддршка на земјоделците, односно како опција што треба да го ублажи ударот од зголемувањето на акцизата за дизел-горивото. Практично, би требало, земјоделците да купуваат нафта по двојно пониска цена од продажната. Ако литар чини 60 денари, за нив ќе биде 30.

Во ноември 2017 година, со законски измени, за три денари се зголеми висината на акцизата на дизелот што се користи како погонско гориво, како и на гасното масло што се користи како гориво за греење. Акцизата за нафтата, пак, се зголеми за три денари по литар, а тоа повлече поскапување на дизел-горивото за 3,5 денари. Образложението на министерот за финансии Драган Тевдовски тогаш беше дека акцизата на нафтата се зголемува за да се намали употребата на дизел-горивата./МИА

притисни ентер